Rak szyjki macicy jest jednym z najczęściej występujących nowotworów u kobiet. Statystyki zachorowalności i umieralności w Polsce są wysokie. Związane jest to głównie ze słabą organizacją profilaktyki. 

Z profilaktyką na bakier

– Pod tym względem bliżej nam do krajów Trzeciego Świata niż Europy – mówi dr n. med. Jacek Podolski, założyciel i kierownik NZOZ Meditest, który od kilkunastu lat dba o zdrowie mieszkanek Szczecina i województwa zachodniopomorskiego. W tym czasie w tutejszym laboratorium wykonano blisko milion badań cytologicznych w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy. Problem tkwi w tym, że się nie badamy. Według danych NFZ z przysługującej paniom raz na 3 lata bezpłatnej cytologii korzysta zaledwie 30% uprawnionych, a powinno się ją wykonywać nawet co rok. 

Przyczyny raka szyjki macicy

Głównym winowajcą jest wirus HPV, z którym styczność miało niemal 80% kobiet. Zaledwie u kilku procent zakażonych infekcja doprowadzi do zmian przednowotworowych oraz raka szyjki macicy. Proces ten potrwa od kilku do nawet kilkunastu lat. U pozostałych pań infekcja HPV może przebiegać bezobjawowo lub obrać postać kłykcin (brodawek płciowych). Jak można się jej ustrzec? Zagrożone są przede wszystkim panie w wieku 25-45 lat, czyli kobiety najbardziej aktywne seksualnie. Ryzyko zachorowania jest tym większe, im więcej mamy partnerów – zarówno pań, jak i panów. Mężczyźni chorują rzadziej, ale mogą być nosicielami. Czynnikiem ryzyka jest także palenie papierosów i niehigieniczny tryb życia, zwiększający prawdopodobieństwo infekcji dróg rodnych i osłabienie układu odpornościowego,. Warto dodać, że prezerwatywa nie zapobiega zakażeniu.

Przełom w medycynie

W ostatnich latach duże nadzieje budziła szczepionka przeciwko wirusowi HPV, jednak jej cena jest wysoka, a więc nie jest ona powszechnie dostępna. Ponadto i tak nie zapobiega ona wszystkim wirusom onkogennym z tej grupy oraz nie chroni przed nawrotem choroby. Dlatego należy nadal poddawać się profilaktyce, której podstawową metodą jest wymaz z szyjki macicy, zwany cytologią. Badanie to ma jednak niską czułość – na poziomie 40-60%. Oznacza to, że na 10 zagrożonych kobiet obecność nieprawidłowych komórek wykryje się tylko u 4-6. Alternatywą dla cytologii są testy HPV. Ich czułość sięga 100%, więc ośrodki na światowym poziomie planują zastąpić nimi badania cytologiczne. Meditest jest jedną z pierwszych placówek w Polsce, który wdrożył je do profilaktyki raka szyjki macicy. 

Testy w domowym zaciszu

Istnieje pewna grupa kobiet, które z różnych względów nie chodzą do ginekologa. To m.in. im dedykowana jest nowa usługa laboratorium Meditest – self HPV. Ten nowatorski test pozwala kobietom na samodzielne pobranie materiału z pochwy do badania onkogennych wirusów HPV, bez konieczności udawania się do gabinetu lekarskiego i ponoszenia dodatkowych kosztów za samą wizytę. Jak wskazują najnowsze badania, takie samodzielne testy mogą być również skuteczne w profilaktyce raka szyjki macicy. Można je zamówić przez stronę www.selfhpv.pl, a po informacje warto zajrzeć także na www.meditest.pl.